Bị oan gia tội bắt cóc trẻ em, tra tấn đến mù mắt: Tòa buộc chính phủ Hàn Quốc bồi thường sau 44 năm

Cách đây 44 năm, ông Lee Sang-chul (이상출) sở hữu một chiếc xe tải đông lạnh — và chỉ vì điều đó, ông bị cảnh sát Hàn Quốc bắt giữ không cần lệnh, giam trong một phòng trọ suốt 4 ngày 5 đêm. Họ đổ canh jjamppong (짬뽕) nóng bỏng lên mặt ông. Họ nhấn đầu ông xuống bồn nước sôi. Họ đâm vào mắt ông. Và cuối cùng, ông buộc phải thừa nhận một tội ác mà mình chưa từng gây ra.

Tháng 1/2026, Tòa án Trung ương Seoul (서울중앙지법) đã ra phán quyết buộc chính phủ Hàn Quốc bồi thường 80 triệu won (khoảng 1,4 tỷ VNĐ) cho ông Lee — nạn nhân của một trong những vụ oan sai và tra tấn tàn khốc nhất trong lịch sử tư pháp Hàn Quốc.

Vụ án chấn động cả nước

Năm 1981, cậu bé Lee Yoon-sang (이윤상) bị bắt cóc và sát hại trong một vụ án khiến toàn bộ xã hội Hàn Quốc phẫn nộ. Tổng thống Chun Doo-hwan (전두환) khi đó tuyên bố: "Phải bắt được hung thủ bằng mọi giá."

Dưới áp lực chính trị khổng lồ, cảnh sát bắt đầu truy lùng nghi phạm một cách cuồng loạn. Ông Lee Sang-chul, lúc đó là một tài xế xe tải đông lạnh bình thường, bị đưa vào tầm ngắm chỉ vì xe của ông "có thể đã được dùng để phi tang xác nạn nhân".

Không có lệnh bắt. Không có bằng chứng. Chỉ có một giả thiết mơ hồ.

Tang lễ cậu bé Lee Yoon-sang (이윤상) năm 1981 — vụ án bắt cóc khiến toàn Hàn Quốc phẫn nộ. Dưới áp lực chính trị, cảnh sát đã bắt nhầm ông Lee Sang-chul. [kr-credit type="news" source="Yonhap News"]

4 ngày 5 đêm địa ngục

Ông Lee bị giam tại một nhà trọ — không phải đồn cảnh sát — nơi không có camera, không có nhân chứng, và không có giới hạn nào cho bạo lực.

Các hình thức tra tấn mà ông phải chịu đựng:

• Bị đổ canh jjamppong (mì cay Hàn Quốc) nóng bỏng lên mặt

• Bị nhấn đầu xuống bồn nước nóng nhiều lần

• Bị đánh đập liên tục suốt nhiều ngày

• Bị đâm vào mắt phải trong quá trình thẩm vấn

Kiệt sức và tuyệt vọng, ông Lee cuối cùng đã khai: "Tôi giết đứa trẻ đó."

Nhưng cảnh sát không tìm được bất kỳ bằng chứng nào khác ngoài lời thú tội bị ép buộc. Thay vì thả ông, họ dựng lên các tội danh khác để tiếp tục giam giữ.

Thủ phạm thật sự và 44 năm chờ đợi công lý

Hai tháng sau, hung thủ thực sự bị bắt. Ông Lee được trả tự do và được tuyên vô tội tại tòa.

Nhưng công lý không đến cùng với tự do.

Ông Lee mất thị lực mắt phải. Ông sống với chấn thương tâm lý suốt hơn 4 thập kỷ. Và phải đến tháng 2/2024, Ủy ban Sự thật và Hòa giải (진실·화해를위한과거사정리위원회) mới chính thức công nhận đây là "vụ xâm phạm nhân quyền nghiêm trọng với hành vi giam giữ bất hợp pháp và tra tấn có hệ thống của cảnh sát."

Ông Lee Sang-chul (이상출) bị mất thị lực mắt phải do tra tấn năm 1981. Tòa án không chấp nhận bồi thường cho việc mất thị lực vì thiếu bằng chứng nhân quả. [kr-credit type="news" source="Kyunghyang Shinmun"]

Phán quyết của tòa án

Ngày 14/1/2026, Tòa án Trung ương Seoul ra phán quyết buộc chính phủ phải bồi thường cho ông Lee.

⚖️ Ông Lee đã phải chịu đựng nỗi đau tinh thần cực kỳ lớn do hành vi bất hợp pháp của nhà nước. Nhà nước, vốn có trách nhiệm bảo vệ quyền cơ bản của công dân, lại trở thành kẻ gia hại.

Trích phán quyết của tòa

Tòa cũng nhấn mạnh: Việc mất tới 44 năm mới được bồi thường là một tổn thất lớn, và yếu tố thời gian này đã được tính vào mức đền bù.

Tuy nhiên, yêu cầu bồi thường cho việc mất thị lực mắt phải bị bác bỏ. Tòa cho rằng không đủ bằng chứng chứng minh mối liên hệ nhân quả trực tiếp, do ông Lee có tiền sử phẫu thuật đục thủy tinh thể.

"Thà uống thuốc chuột còn hơn"

Luật sư Choi Jung-kyu (최정규), đại diện cho ông Lee, cho biết sẽ kháng cáo:

"Quan trọng hơn số tiền bồi thường, chúng tôi muốn được công nhận sự thật rằng thân chủ đã mất thị lực do hành vi bất hợp pháp của nhà nước."

Trong một cuộc phỏng vấn với báo Kyunghyang Shinmun (경향신문), ông Lee từng chia sẻ:

"Tôi tự làm mù mắt mình sao? Thà uống thuốc chuột chết còn hơn… Nhà nước cứ nói 'chúng tôi không biết' rồi đóng lại, thế là xong."

44 năm. Một con mắt. Một đời người bị đánh cắp.

Và cuộc chiến đòi công lý của ông Lee Sang-chul vẫn chưa kết thúc.

Tòa án Trung ương Seoul (서울중앙지법) nơi ra phán quyết lịch sử buộc chính phủ Hàn Quốc bồi thường 80 triệu won cho ông Lee Sang-chul vào tháng 1/2026.

Tình hình hiện nay: Cải cách giám sát quá trình thẩm vấn

Sau những vụ việc tra tấn nghiêm trọng trong quá khứ, Hàn Quốc đã thực hiện nhiều cải cách quan trọng trong quy trình điều tra và thẩm vấn:

Chế độ ghi hình thẩm vấn (영상녹화제도)

Kể từ năm 2019, cảnh sát Hàn Quốc có nghĩa vụ bắt buộc hỏi nghi phạm có muốn ghi hình toàn bộ quá trình lấy lời khai hay không, và phải ghi lại câu trả lời này vào biên bản.

Đối với một số loại tội phạm nghiêm trọng như ma túy, trộm cắp, và các tội phạm bạo lực, việc ghi hình toàn bộ quá trình thẩm vấn là bắt buộc nhằm ngăn chặn khả năng tra tấn hoặc cưỡng ép.

Giới hạn thời gian giam giữ

Luật hình sự Hàn Quốc hiện nay giới hạn thời gian điều tra của cảnh sát tối đa 10 ngày. Sau đó, hồ sơ được chuyển cho công tố với thêm 10 ngày để xem xét, có thể gia hạn thêm 10 ngày nếu cần thiết. Nếu không có cáo trạng chính thức sau thời hạn này, nghi phạm phải được thả tự do.

Cải cách quyền lực điều tra

Gần đây, đã có những thay đổi lớn trong quyền điều tra giữa cảnh sát và công tố, nhằm tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình. Biên bản thẩm vấn của công tố viên không thể được sử dụng làm bằng chứng trong phiên tòa hình sự nếu không có sự đồng ý của bị cáo.

Mặc dù các cải cách này đã được triển khai, vẫn chưa có số liệu công khai cụ thể về tỷ lệ vi phạm nhân quyền trong quá trình thẩm vấn hiện nay. Tuy nhiên, hệ thống giám sát đã được cải thiện đáng kể so với thập niên 1980 - thời kỳ xảy ra vụ việc của ông Lee.