Giải mã "Hiện tượng Lee Jae-myung": Vị Tổng thống khiến cấp dưới run rẩy và phiên dịch viên muốn... bỏ nghề?

Nếu phải dùng một từ để mô tả chính trường Hàn Quốc nửa cuối năm 2025, có lẽ đó chính là sự "trần trụi". Kể từ khi Tổng thống Lee Jae-myung chính thức tiếp quản Nhà Xanh sau chiến thắng áp đảo tại cuộc bầu cử sớm ngày 3/6/2025, ông đã xé bỏ hoàn toàn tấm màn nhung bí ẩn thường thấy của quyền lực.

Khác với những người tiền nhiệm thường giữ kẽ với các cuộc họp kín hay văn bản được chắt lọc kỹ càng, ông Lee Jae-myung lại chọn cách tiếp cận trực diện đầy táo bạo: camera, livestream và những màn "hỏi xoáy đáp xoay" không hề có kịch bản. Phong cách lãnh đạo "nói thẳng, mắng thật" này đang tạo ra một cơn sốt truyền thông nhưng đồng thời cũng là nỗi ám ảnh đối với bộ máy công quyền vốn quen lề lối cũ.

Bối cảnh lên nắm quyền của ông Lee cũng là một câu chuyện lịch sử vô tiền khoáng hậu. Tiếp nhận đất nước vào tháng 6/2025 từ một đống tro tàn của khủng hoảng niềm tin sau vụ thiết quân luật và việc cựu Tổng thống bị phế truất, ông không có thời gian cho "tuần trăng mật" hay giai đoạn chạy đà. Nhiệm vụ cấp bách là phải "bình thường hóa quốc gia" ngay lập tức. Và giải pháp của ông chính là công khai tất cả.

Ông quan niệm dân là chủ nên dân có quyền nhìn thấy chính phủ làm việc thế nào. Hệ quả là các buổi báo cáo công việc của Bộ ngành, vốn dĩ khô khan và mang tính thủ tục - nay được phát sóng trực tiếp cho toàn dân xem. Đây chính là điều khiến đội ngũ tháp tùng và đặc biệt là các phiên dịch viên sợ nhất. Ông Lee nổi tiếng là người nói năng ngẫu hứng, dùng từ ngữ đời thường và hay "nắn gân" ngay tại trận. Các phiên dịch viên nhiều phen toát mồ hôi hột vì kịch bản chuẩn bị sẵn gần như vứt sọt rác, họ phải căng não đuổi theo những câu hỏi cắt ngang đầy bất ngờ của Tổng thống, bởi không ai có thể "mớm lời" hay che đậy sai sót khi hàng triệu người dân đang xem trực tiếp.

Trong các buổi làm việc công khai đó, người dân được chứng kiến rõ nét chiến thuật "cây gậy và củ cà rốt" của vị tân Tổng thống. Ông sẵn sàng làm "bẽ mặt" quan chức cấp cao nếu họ lơ mơ về nhiệm vụ.

Ví dụ: Đang nghe báo cáo, ông có thể cắt ngang: "Cậu nói thế mà nghe được à?", "Đừng có văn vở, cho tôi con số đi!". Ông sẵn sàng làm "bẽ mặt" quan chức cấp cao nếu họ lơ mơ. Vụ Giám đốc sân bay Incheon bị mắng xối xả "Ông đi làm hay đi chơi?" hay lãnh đạo Tập đoàn Dầu khí bị chê "Biến số nhiều thế thì dẹp đi đừng làm" đã cho thấy sự tàn nhẫn cần thiết của một CEO điều hành đất nước. Chỉ đạo xem xét bảo hiểm y tế cho bệnh rụng tóc và thuốc trị béo phì. Ông nắm bắt tâm lý giới trẻ cực nhanh: "Thanh niên đóng bảo hiểm bao năm, đến lúc rụng tóc - cái bệnh ảnh hưởng đến việc kiếm vợ, kiếm việc - thì lại bảo là thẩm mỹ không chi trả. Thế là bất công!".Ngược lại, ông cực kỳ trọng dụng người nắm vững chuyên môn. Vụ Cục trưởng Cục Lương thực được ông khen nức nở trên sóng vì nhớ vanh vách số liệu đậu nành nhập khẩu là minh chứng. Với ông, làm được việc thì không phân biệt phe phái (thậm chí ông còn đùa "Người không đảng phái nói nghe uy tín hơn hẳn").

Không chỉ dừng lại ở phong cách điều hành, những thay đổi thực tế mà ông mang lại sau 6 tháng cầm quyền cũng đi từ vĩ mô xuống vi mô một cách đáng kinh ngạc. Bên cạnh việc đẩy chỉ số chứng khoán KOSPI vượt đỉnh hay đạt thỏa thuận tàu ngầm hạt nhân với Mỹ, ông còn quan tâm đến những vấn đề cực kỳ sát sườn như chỉ đạo xem xét bảo hiểm y tế cho bệnh rụng tóc và thuốc trị béo phì. Ông nắm bắt tâm lý giới trẻ cực nhanh khi cho rằng rụng tóc ngày nay không chỉ là thẩm mỹ mà là vấn đề sinh tồn, ảnh hưởng đến cơ hội việc làm và hôn nhân, nên việc bảo hiểm từ chối chi trả là bất công. Sự thực dụng này giúp ông ghi điểm tuyệt đối trong mắt cử tri trẻ.

Nhìn nhận một cách đa chiều, phong cách "Lee Jae-myung" mang lại hiệu quả tức thì khi bộ máy công quyền buộc phải chạy hết công suất vì không ai dám lười hay làm đối phó trước ống kính máy quay. Người dân cảm thấy hả hê khi những bức xúc của họ được giải tỏa minh bạch.

Tuy nhiên, áp lực quá lớn từ việc "chỉ tận tay, day tận trán" công khai cũng có thể khiến cấp dưới cảm thấy bị áp lực, dẫn đến tâm lý sợ sai, không dám đột phá. Phe đối lập cũng chỉ trích rằng ông đang biến chính trị thành sân khấu trình diễn.

Dẫu vậy, dù yêu hay ghét, không ai có thể phủ nhận Lee Jae-myung đang là vị Tổng thống ồn ào và thú vị nhất lịch sử Hàn Quốc. Ông đang đánh cược vào sự minh bạch, và nếu thành công, ông sẽ là người hùng làm trong sạch nền chính trị Hàn. Nhưng có một điều chắc chắn: làm quan chức dưới thời đại này, có lẽ "thần kinh thép" là yêu cầu bắt buộc đầu tiên trong hồ sơ xin việc.