Yoon Jong-gye: Cha đẻ yangnyeom chicken qua đời - Từ vỡ nợ đến biểu tượng ẩm thực Hàn Quốc

"Thử thêm xi-rô ngô đi."

Chỉ một câu nói thoáng qua của bà cụ hàng xóm vào năm 1980 đã thay đổi vĩnh viễn ngành ẩm thực Hàn Quốc. Người đàn ông lắng nghe lời khuyên ấy là Yoon Jong-gye (윤종계), khi đó đang vật lộn với quầy gà rán nhỏ sau khi cửa hàng in ấn của mình phá sản.

Hơn 40 năm sau, ông ra đi vào ngày 30 tháng 12 năm 2025, nhưng di sản ông để lại - món yangnyeom chicken (양념치킨) với lớp sốt ngọt cay bóng mượt và đĩa củ cải muối giòn thanh - đã trở thành biểu tượng ẩm thực được cả thế giới yêu thích.

Hàn Quốc: "Thiên đường gà rán" với hơn 36.000 quán

Ngày nay, Hàn Quốc có hơn 36.000 cửa hàng gà rán trên toàn quốc - nhiều hơn cả số lượng cửa hàng McDonald's trên toàn thế giới. Văn hóa chimaek (치맥) - gà rán kết hợp với bia - đã trở thành biểu tượng của đời sống giải trí Hàn Quốc hiện đại, xuất hiện trong vô số bộ phim, chương trình truyền hình và được du khách quốc tế săn đón mỗi khi đặt chân đến xứ kim chi.

Và tất cả bắt đầu từ một người đàn ông từng vỡ nợ, nhưng không bao giờ bỏ cuộc.

Từ cửa hàng in phá sản đến quầy gà rán hai mét vuông

Yoon Jong-gye sinh tháng 4 năm 1952 tại thành phố Daegu (대구), lớn lên trong bối cảnh Hàn Quốc đang gồng mình tái thiết sau chiến tranh. Cuối những năm 1970, ông mở một cửa hàng in ấn nhỏ với hy vọng kiếm sống, nhưng công việc kinh doanh thất bại, đẩy ông vào cảnh nợ nần chồng chất.

Năm 1979, ông quyết định làm lại từ đầu bằng cách mở quầy gà rán Gyeseong Tongdak (계성통닭) tại khu phố Hyomok-dong (효목동). Diện tích chỉ vỏn vẹn hai mét vuông, nhưng đó là nơi ông bắt đầu thử nghiệm điều chưa ai làm.

Lúc bấy giờ, gà rán ở Hàn Quốc chủ yếu theo phong cách Mỹ: chiên giòn nhưng khô, thiếu hương vị đặc trưng. Yoon Jong-gye nhận ra rằng nếu muốn tồn tại, ông cần tạo ra điều gì đó khác biệt.

Uống bia và thưởng thức gà rán bên sông Hàn ở thủ đô Seoul không chỉ là một thú vui mà đã trở thành một nét văn hóa thu hút rất nhiều khách du lịch.

1980: Lời khuyên của bà cụ và sự ra đời của yangnyeom chicken

Trong nỗ lực cải thiện món gà rán, ông thử nghiệm với gia vị kim chi nhưng thất bại - thịt gà không hấp thụ được hương vị. Rồi một ngày, bà cụ hàng xóm đi ngang qua và nói: "Thử thêm xi-rô ngô đi."

Đó chính là chìa khóa. Ông kết hợp xi-rô ngô (물엿) với bột ớt đỏ gochugaru (고춧가루), tạo ra loại nước sốt ngọt cay độc đáo chưa từng có. Đồng thời, ông phát triển kỹ thuật yeomji (염지) - ướp thịt gà trong nước muối pha đường và gia vị trước khi chiên - giúp thịt thấm vị sâu từ bên trong chứ không chỉ dựa vào lớp sốt bên ngoài.

Trong chương trình "You Quiz on the Block" của đài tvN năm 2020, ông kể lại: "Tôi mất hơn 6 tháng thử nghiệm. Mỗi ngày một công thức mới, mỗi ngày một thất bại. Cho đến khi tôi nghe theo lời bà cụ ấy."

Ban đầu, khách hàng phản ứng thờ ơ vì "sốt dính tay". Nhưng chẳng bao lâu, hương vị cay ngọt đậm đà lan truyền khắp nơi. Người ta đổ về Daegu chỉ để thử món gà rán tẩm gia vị của ông.

Clip trích đoạn show truyền hình "You Quiz on the Block" có Yoon Jong-hye tham gia.

Củ cải muối: Sáng tạo đi trước thời đại

Điều ít người biết là củ cải muối (치킨무) thực ra được ông phát minh trước cả yangnyeom chicken. Theo lời vợ ông, bà Hwang Ju-young (황주영), ông nhận ra rằng gà rán dù ngon đến mấy cũng dễ gây ngấy. Vì vậy, ông cắt củ cải và dưa chuột thành miếng vừa ăn, ngâm trong nước giấm pha soda để tạo độ giòn thanh mát, giúp cắt ngay vị béo ngậy của thịt chiên.

Đây là minh chứng cho tư duy ẩm thực tinh tế của Yoon Jong-gye: ông không chỉ nghĩ về món chính, mà còn nghĩ đến trải nghiệm ăn uống toàn diện.

1985: Mexicana Chicken và quảng cáo gà rán đầu tiên trên TV

Năm 1985, Yoon Jong-gye chính thức đăng ký thương hiệu Mexicana Chicken (멕시카나치킨). Cái tên "Mexicana"được ông lý giải là muốn gợi lên hình ảnh món ăn cay nóng, sôi động - một cách tiếp thị thông minh trong thời đại các thương hiệu nước ngoài đang được ưa chuộng tại Hàn Quốc.

Ông cũng là người đầu tiên làm quảng cáo thịt gà trên truyền hình Hàn Quốc, với hình ảnh diễn viên nhí "Sundori" (이건주) từ bộ drama đình đám "Một mái nhà ba gia đình" (한지붕 세가족, 1986–1994). Sau quảng cáo, doanh thu tăng vọt đến mức ông từng nói đùa: "Tiền nhiều như bị xe ủi đất xúc về."

Vào thời kỳ đỉnh cao, Mexicana Chicken có khoảng 1.700 chi nhánh trên toàn quốc.

Mexicana Gà Viên Sốt Cay Ngọt (Đông lạnh)

멕시카나 매콤달콤 닭강정 (냉동)

(19.980) • 🚀로켓배송

★★★★★

8.480원

Mua Coupang Mua Shopee

Thăng trầm và di sản để lại

Con đường của Yoon Jong-gye không phải lúc nào cũng thuận lợi. Thị trường gà rán Hàn Quốc ngày càng cạnh tranh khốc liệt với sự xuất hiện của KFC, Lotteria, Kyochon, BBQ và nhiều thương hiệu khác. Năm 2003, Mexicana Chicken phải đóng cửa do gặp khó khăn trong quá trình chuyển đổi mô hình kinh doanh.

Năm 2016, tập đoàn Harim (하림) mua lại cổ phần thương hiệu. Chủ tịch Kim Hong-guk vì trọng nghĩa tình xưa còn hỗ trợ ông vốn để mở thương hiệu mới mang tên Yoon Chicken (윤치킨).

Từ năm 2013, ông cũng góp phần thành lập Lễ hội Chimaek Daegu - sự kiện thường niên thu hút hàng triệu người yêu gà rán mỗi mùa hè.

Người đàn ông không bao giờ bỏ cuộc

Yoon Jong-gye qua đời lúc 5 giờ sáng ngày 30 tháng 12 năm 2025 tại nhà riêng ở Cheongdo (청도), tỉnh Bắc Gyeongsang (경북), hưởng thọ 74 tuổi.

Ông ra đi, nhưng di sản của ông vẫn sống mãi. Mỗi lần ai đó ngồi bên bờ sông Hangang (한강), gọi một phần gà rán tẩm gia vị, nhâm nhi bia lạnh và trò chuyện cùng bạn bè - họ đang tận hưởng thành quả của một người đàn ông từng thất bại, nhưng chưa bao giờ từ bỏ.

Thất bại không phải là kết thúc, mà là khởi đầu của một câu chuyện mới.

Tóm tắt thông tin về Yoon Jong-gye: