Chưa kịp cai bỉm đã phải luyện thi tiếng Anh - thực trạng giáo dục tư ở Hàn

Chưa kịp cai bỉm đã phải đi học luyện thi, cụm từ “4세·7세 고시” (luyện thi lớp 4 tuổi, luyện thi lớp 7 tuổi) nói đủ về thực trạng giáo dục tư ở Hàn Quốc.

Nhiều 영어유치원 (mẫu giáo tiếng Anh) nổi tiếng từng yêu cầu trẻ 4~7 tuổi làm bài kiểm tra đọc - nói - viết bằng tiếng Anh ở trình độ vượt xa lứa tuổi chỉ để được nhận vào lớp “top”. Sau nhiều chỉ trích của phụ huynh và chuyên gia, dự luật cấm hoàn toàn hình thức thi này đã được Quốc hội Hàn Quốc thông qua bước đầu.

Nhưng “4세·7세 고시” chỉ là bề nổi. Đằng sau nó là một guồng máy học thêm khổng lồ, bắt đầu từ mầm non và đạt đỉnh tại Gangnam - nơi tên của học viện còn quan trọng hơn điểm số.

Thực tế ở Gangnam cho thấy: chỉ cần nhìn trẻ theo học học viện nào, người ta có thể đoán được trình độ của em đó. Muốn vào lớp “tốt”, trẻ phải vượt qua các bài test xếp lớp gắt gao. Ở các học viện tiếng Anh, học sinh tiểu học tranh luận về các chủ đề như “văn minh sau Trái đất” hay “tuyên truyền và quyền lực” như người lớn. Ở toán, các học viện như CMS hay “생각하는 황소” kiểm tra liên tục, điểm thấp là bị hạ lớp.

Một ngày điển hình của trẻ tiểu học ở Gangnam thường kết thúc vào… 10 giờ đêm. Học ở trường ban ngày, học tiếng Anh buổi chiều, học toán buổi tối, rồi thêm lớp đọc - viết. Đối với trẻ ở 영어유치원, lịch trình căng như vậy bắt đầu từ khi vẫn còn đóng bỉm.

Chi phí cho cuộc chạy đua này cũng tăng phi mã. Với trẻ 2–5 tuổi, mức học thêm nhẹ khoảng 198.000 won/tháng. Nhưng nếu theo các chương trình bán trú như 영어유치원, chi phí có thể lên đến 1.829.000 won/tháng, gấp gần 10 lần. Với học sinh tiểu học - trung học, chi phí trung bình 440.000–520.000 won/tháng; riêng nhóm thu nhập cao trả hơn 1.140.000 won/tháng, tương đương tiền ăn + tiền nhà của cả gia đình. Không ngạc nhiên khi 78% học sinh Hàn Quốc tham gia ít nhất một hình thức học thêm.

Ở mặt tích cực, hệ thống hakwon tạo điều kiện cho trẻ tiến rất nhanh: thành thạo tiếng Anh, giỏi thuyết trình, viết luận, hiểu sâu toán tư duy, rèn khả năng tự học từ nhỏ. Đây chính là “động cơ tăng áp” giúp một bộ phận học sinh vươn xa hơn.

Nhưng mặt trái cũng rõ: trẻ kiệt sức, thời gian chơi tự do gần như biến mất, áp lực bị đánh giá liên tục, và sự chênh lệch cơ hội giữa con nhà khá giả và con nhà bình thường ngày càng rộng. Khi học thêm trở thành “chuẩn mực”, nhiều phụ huynh dù lo lắng vẫn không dám dừng lại vì sợ con tụt sau bạn bè.

Dự luật cấm “4세·7세 고시” là bước khởi đầu để kiềm chế giáo dục 4 tuổi cực đoan ở trẻ nhỏ. Nhưng chừng nào áp lực thi cử vẫn lớn, niềm tin vào trường công chưa phục hồi và khoảng cách thu nhập còn sâu, giáo dục tư ở Hàn Quốc vẫn sẽ tiếp tục là đường đua chính của nhiều gia đình.

Vấn đề còn lại là câu hỏi của từng nhà: nên để con học đến đâu là vừa? Và liệu chúng ta có thể tìm được điểm cân bằng để con không lớn lên như một “bảng điểm biết đi”, mà là một đứa trẻ thực sự có thời gian chơi, nghỉ và phát triển theo đúng tốc độ của mình?