Quan hệ Việt Nam - Hàn Quốc: 11 năm chờ đợi, 500 doanh nghiệp hội tụ - Giải mã sức mạnh kinh tế đằng sau chuyến thăm lịch sử của Tổng Bí thư Tô Lâm
Chính trị; Kinh tế
Sau 11 năm chờ đợi kể từ chuyến thăm cuối cùng của lãnh đạo cấp cao Việt Nam, quan hệ Việt Nam Hàn Quốc đã chính thức bước vào một chương mới với chuyến thăm lịch sử của Tổng Bí thư Tô Lâm từ ngày 10 đến 13/8/2025. Con số 86,7 tỷ USD kim ngạch thương mại Việt Nam Hàn Quốc năm 2024 và 62 biên bản ghi nhớ được ký kết trong chuyến thăm này không chỉ là những con số khô khan, mà là minh chứng rõ nét cho sức mạnh hợp tác kinh tế Việt Nam Hàn Quốc trong thế kỷ 21.
Vị thế đặc biệt trong ngoại giao Hàn Quốc mới
Tổng Bí thư Tô Lâm đã trở thành nguyên thủ nước ngoài đầu tiên được Tổng thống Lee Jae Myung đón tiếp sau 67 ngày chính phủ mới Hàn Quốc ra mắt. Điều này cho thấy Việt Nam đang được Hàn Quốc đặt ở vị trí ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại mới.
Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ Việt Nam Hàn Quốc đã được nâng cấp lên "Đối tác chiến lược toàn diện" vào năm 2022, đánh dấu một bước tiến quan trọng sau 30 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Đây cũng là lần đầu tiên một Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam thăm Hàn Quốc sau 11 năm kể từ chuyến thăm của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng năm 2014.
Một chi tiết đặc biệt đáng chú ý là việc hai nhà lãnh đạo có buổi gặp gỡ thân mật tại Sangchunjae (상춘재) - đây là sự kiện chính thức đầu tiên được tổ chức tại nơi này sau khi chính phủ mới ra mắt, thể hiện mức độ coi trọng đặc biệt mà Hàn Quốc dành cho Việt Nam.
Sức mạnh kinh tế qua những con số ấn tượng
Quan hệ thương mại đạt đỉnh cao
Thương mại Việt Nam và Hàn Quốc năm 2024 đã đạt mức kỷ lục 86,7 tỷ USD, tăng 9,1% so với năm trước. Con số này đáng kinh ngạc khi so sánh với 5 tỷ USD năm 1992 - tức là đã tăng 17,3 lần chỉ trong vòng 32 năm.
Hiện tại, cả hai nước đều là đối tác thương mại thứ 3 của nhau. Việt Nam là thị trường xuất khẩu thứ 3 và nhập khẩu thứ 7 của Hàn Quốc, trong khi Hàn Quốc là đối tác thương mại thứ 3 của Việt Nam.
Đầu tư "khủng" từ Hàn Quốc
Đầu tư Hàn Quốc vào Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ. Chỉ trong 5 tháng đầu năm 2024, vốn đầu tư từ Hàn Quốc đã đạt 2,8 tỷ USD, tăng 13% so với cùng kỳ năm trước, giúp Hàn Quốc giữ vững vị trí thứ 2 trong danh sách các quốc gia đầu tư vào Việt Nam.
Điều đáng chú ý là Hàn Quốc dẫn đầu về số lượng dự án với 112 dự án mới, chiếm 20% tổng số dự án đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Điều này cho thấy đầu tư Hàn Quốc vào Việt Nam không chỉ lớn về quy mô mà còn đa dạng về lĩnh vực.
Tính đến năm 2024, đã có khoảng 10.000 doanh nghiệp Hàn Quốc hoạt động tại Việt Nam với tổng vốn đầu tư tích lũy lên tới 9,25 tỷ USD, giúp Hàn Quốc trở thành nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam.
Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân cùng Tổng Bí thư Tô Lâm và Phu nhân tại vị trí danh dự, nghe quân nhạc cử Quốc thiều hai nước. [kr-credit type="news" source="TTXVN" location="Yongsan-gu, thủ đô Seoul" url="https://nhandan.vn/anh-le-don-tong-bi-thu-to-lam-va-phu-nhan-tham-cap-nha-nuoc-han-quoc-post899927.html"]
Chiến lược cân bằng quyền lực qua con số
Trong bối cảnh địa chính trị khu vực ngày càng phức tạp, quan hệ Việt Nam Hàn Quốc đóng vai trò quan trọng trong chiến lược "ngoại giao cân bằng" của Việt Nam. So với các đối tác lớn khác như Trung Quốc (958.959 người, chiếm 36,2% người nước ngoài tại Hàn Quốc) hay Mỹ (170.251 người, chiếm 6,4%), Việt Nam với 305.936 người (11,5%) đang giữ vị thế thứ 2 trong cộng đồng nước ngoài tại Hàn Quốc.
Đặc biệt, trong chuyến thăm này, Tổng Bí thư Tô Lâm đã tuyên bố "Việt Nam sẵn sàng hợp tác chặt chẽ trong tiến trình hòa bình Bán đảo Triều Tiên và trở thành cầu nối giữa Nam-Bắc Triều Tiên". Cam kết này cho thấy Việt Nam không chỉ là đối tác kinh tế mà còn là đối tác chiến lược quan trọng của Hàn Quốc trong các vấn đề an ninh khu vực.
Hiệu ứng Busan: Mô hình hợp tác địa phương điển hình
30 năm quan hệ thành phố chị em
Một trong những điểm nổi bật của chuyến thăm là việc Tổng Bí thư Tô Lâm đến thăm Busan và dự lễ khánh thành Tổng lãnh sự quán Việt Nam - điều mà cộng đồng hai nước đã mong đợi suốt 33 năm kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao.
Quan hệ Busan-TP.HCM là minh chứng sinh động cho hợp tác kinh tế Việt Nam Hàn Quốc ở cấp địa phương. Sau 30 năm thiết lập quan hệ thành phố chị em (1995-2025), Busan đã trở thành cửa ngõ quan trọng nhất cho thương mại song phương.
Cảng Busan hiện xử lý 53% lượng container trong thương mại Việt Nam - Hàn Quốc với 800.000 TEU mỗi năm và 44 tuyến hàng hải thường xuyên nối Busan với các cảng Việt Nam. Tổng Bí thư đã trực tiếp thăm cảng tự động hóa hoàn toàn đầu tiên của Hàn Quốc tại cảng mới Busan để tìm hiểu mô hình này cho việc phát triển cảng Việt Nam.
62 biên bản ghi nhớ: Mục tiêu tương lai
Phân bố theo lĩnh vực chiến lược
Trong Diễn đàn Doanh nghiệp Hàn-Việt với 500 đại biểu tham dự, 62 biên bản ghi nhớ đã được ký kết, phân bố như sau:
10 biên bản ghi nhớ cấp chính phủ
28 biên bản hợp tác công nghiệp (54%): Tập trung vào đóng tàu, hàng không, AI, tài chính, logistics cảng và các ngành công nghiệp tương lai
11 biên bản về năng lượng (21%): Hướng tới năng lượng sạch và bền vững
10 biên bản thực phẩm & du lịch (19%): Mở rộng hợp tác trong ngành dịch vụ
3 biên bản đường sắt cao tốc (6%): Hướng tới hiện đại hóa hạ tầng giao thông
Chuyển dịch sang công nghệ cao
Những thỏa thuận này cho thấy đầu tư Hàn Quốc vào Việt Nam đang chuyển dịch từ sản xuất truyền thống sang các lĩnh vực công nghệ cao. Đây là tín hiệu tích cực cho việc nâng cấp chuỗi giá trị trong hợp tác kinh tế Việt Nam Hàn Quốc.
Đặc biệt, việc hợp tác trong lĩnh vực AI và công nghệ thông minh sẽ giúp Việt Nam tiếp cận những công nghệ tiên tiến nhất từ các "chaebol" Hàn Quốc như Samsung, LG, SK.
Những bài học từ mô hình "chaebol"
Trong bài phát biểu tại Đại học Yonsei, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh việc Việt Nam muốn học hỏi mô hình doanh nghiệp tư nhân lớn của Hàn Quốc. Điều này phù hợp với chính sách "đổi mới cấp độ mới" mà ông đang thúc đẩy - tìm kiếm động lực tăng trưởng từ khu vực tư nhân thay vì doanh nghiệp nhà nước.
Việc Tổng Bí thư Tô Lâm nhận bằng Tiến sĩ Chính trị học danh dự từ Đại học Yonsei cũng thể hiện sự tôn trọng và ghi nhận những đóng góp của ông cho quan hệ Việt Nam - Hàn Quốc.
Dự báo và triển vọng tương lai
Mục tiêu 150 tỷ USD vào 2030
Hai nhà lãnh đạo đã cam kết đưa kim ngạch thương mại Việt Nam - Hàn Quốc từ 86,7 tỷ USD hiện tại lên 150 tỷ USD vào năm 2030 - tức là tăng gần gấp đôi chỉ trong 6 năm. Mục tiêu này hoàn toàn khả thi khi xét đến đà tăng trưởng 9,1% năm 2024.
Những thách thức cần vượt qua
Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, hợp tác kinh tế Việt Nam Hàn Quốc cần vượt qua một số thách thức:
Cạnh tranh gay gắt với các đối tác khác như Trung Quốc, Nhật Bản
Cân bằng lợi ích với các cường quốc lớn trong bối cảnh địa chính trị phức tạp
Triển khai hiệu quả 52 thỏa thuận vừa ký kết
Khuyến nghị cho doanh nghiệp Việt Nam
Doanh nghiệp Việt Nam cần:
Tận dụng cơ hội từ 52 thỏa thuận mới, đặc biệt trong lĩnh vực AI và công nghệ cao
Học hỏi mô hình quản trị hiện đại từ các "chaebol" Hàn Quốc
Chuẩn bị nhân lực và công nghệ để đón làn sóng đầu tư Hàn Quốc vào Việt Nam giai đoạn mới
Kết luận
Chuyến thăm lịch sử của Tổng Bí thư Tô Lâm không chỉ là một sự kiện ngoại giao thông thường, mà là bước ngoặt quan trọng đánh dấu quan hệ thương mại Việt Nam Hàn Quốc bước vào giai đoạn "cất cánh" mới.
Với kim ngạch thương mại Việt Nam Hàn Quốc 86,7 tỷ USD, 52 thỏa thuận hợp tác mới và cam kết đạt 150 tỷ USD vào 2030, hai nước đang xây dựng nền tảng vững chắc cho một thập kỷ hợp tác thịnh vượng.
Đầu tư Hàn Quốc vào Việt Nam không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần hiện đại hóa nền kinh tế Việt Nam, trong khi hợp tác kinh tế Việt Nam - Hàn Quốc cũng giúp Hàn Quốc mở rộng thị trường và củng cố vị thế trong khu vực.
Thành công của chuyến thăm này cho thấy khi có thiện chí chính trị và tầm nhìn chiến lược, quan hệ Việt Nam - Hàn Quốc hoàn toàn có thể trở thành mô hình hợp tác mẫu mực cho khu vực và thế giới.
Danh sách nguồn tham khảo
(Xếp theo thứ tự ưu tiên từ cao đến thấp)
Chịu trách nhiệm nội dung & Thiết kế: DNBHS & TTHQ